نهى و منع كرده ، ولى شك دارد كه آيا مراد شارع ، ساختن تمام مجسمه است ، يا ساختن قسمتى از مجسمه هم منهى عنه است ؟ به عبارت ديگر : تكليف در اقل و اكثر استقلالى متعدد است ، ولى در اقل و اكثر ارتباطى ، تكليف واحد است و شك ، در تعلق اين تكليف واحد به اقل يا اكثر است . - اقسام ترديد واجب يا حرام : شبهه واجب يا حرام در اقل و اكثر چهار صورت دارد . 1 - شبهه وجوبى و ترديد بين اقل و اكثر استقلالى . مانند اينكه شخص مىداند نمازهايى از او فوت شده ، ولى نمىداند سه روز نماز او فوت شده يا چهار روز ؟ 2 - شبهه تحريمى و ترديد بين اقل و اكثر استقلالى . مانند اينكه شخص جنب يا حائض مىداند خواندن آياتى كه سجده دارد بر او حرام است ، ولى شك دارد بين حرمت تمام آيات سوره و آيه سجده بالخصوص . 3 - شبهه وجوبى و ترديد بين اقل و اكثر ارتباطى . مانند شك در تعلق تكليف به نماز بدون سوره يا نماز با سوره . 4 - شبهه تحريمى و ترديد بين اقل و اكثر ارتباطى . مانند شك در تعلق نهى از ساختن مجسمه به ساختن تمام مجسمه يا قسمتى از آن . - تعيين محل بحث : تنها صورت سوم محل بحث است . در ساير صورتها اقل اخذ مىشود و نسبت به اكثر ، برائت جارى مىشود . اين صورت ، خود حالتهاى متعددى دارد ،